Port Lotniczy Gdynia-Kosakowo

Wybierz język

Wählen Sie Sprache

Select Language

Sélectionnez la langue

Selecciona Idioma

Выбор языка

Storczyki przetrwały!

09/N2011 20 N
<p>Kruszczyk szerokolistny - kwiatostan (fot.M.Kolanowska)</p>

Kruszczyk szerokolistny - kwiatostan (fot.M.Kolanowska)

Rozwój gospodarczy i związana z tym nasilająca się antropopresja powoduje często istotne przekształcenia środowiska przyrodniczego. Zgodnie z obowiązującą w Polsce polityką zrównoważonego rozwoju, zmiany te, są nieuniknione, powinny być jednak poprzedzone przedsięwzięciami minimalizującymi ich skutki. Przykładem inwestycji prowadzonej zgodnie z wyżej wymienionymi wytycznymi jest budowa Portu Lotniczego Gdynia-Kosakowo.

W wyniku inwentaryzacji przyrodniczej, na terenie, na którym powstanie terminal i budynki zaplecza obsługi lotniska, stwierdzono występowanie około 900 egzemplarzy chronionego storczyka – kruszczyka szerokolistnego* (Epipactis helleborine). Zarząd spółki podjął działania mające na celu czynną ochronę tego gatunku. Zastosowano metodę metaplantacji, czyli przeniesienie egzemplarzy roślin na nowe, niezagrożone miejsce. Wszelkie działania wymagały konsultacji i pozwoleń uzyskanych z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku i były prowadzone przy współpracy z Katedrą Taksonomii Roślin i Ochrony Przyrody Uniwersytetu Gdańskiego. Pomocy w tym przedsięwzięciu udzieliło również Nadleśnictwo Gdańsk, na tereny którego przeniesiono część storczyków - w obręb Leśnego Ogrodu Botanicznego w Marszewie do kolekcji obejmującej gatunki chronione, rzadkie i zagrożone w naszym regionie. Kolekcja ta, poza funkcją edukacyjną, stanowić będzie swoistą ostoję - miejsce chroniące pulę genową populacji tych roślin. Pozostałe osobniki kruszczyka szerokolistnego zostały wprowadzone na odpowiednie siedliska, do lasów okalających tereny powstającego Portu Lotniczego.

*Kruszczyk szerokolistny Epipactis helleborine (L.) Crantz. to wieloletni storczyk, zwykle o pojedynczym wzniesionym pędzie, o długości zwykle od 20 do 80 cm. Na łodydze występuje od 3 do 12 liści jajowatego kształtu. Kwiatostan, o długości 3-35 cm, składa się przeciętnie z kilku do kilkudziesięciu kwiatów. Pojedynczy kwiat jest niewielki (do 1cm średnicy), o kolorze zielonkawym, z fioletowoczerwonym odcieniem. Kwitnie od czerwca do września. Nektar kruszczyka zawiera związki chemiczne, które wykazują działanie narkotyczne na zapylające je owady. Działanie nektaru polega na spowolnieniu ruchów owadów, przez co przebywają one dłużej na kwiatach, a tym samym zwiększają szansę na zapylenie.

Kruszczyk zimuje w postaci kłącza (skróconej, podziemnej łodygi). Najczęściej spotykany jest w lasach i zaroślach, w półcieniu lub cieniu, wkracza do układów stworzonych przez człowieka. Jest gatunkiem podlegającym w Polsce ścisłej ochronie prawnej.

W bieżącym roku, w okresie lipiec – sierpień miał miejsce monitoring przesadzonych osobników, polegający na dokonaniu ich inwentaryzacji i pomiarów. Działania te miały na celu zbadanie czy obie populacje, zarówno na terenie Marszewa jak i Portu Lotniczego, przystosowały się do nowych warunków siedliskowych. Po analizie zebranych w terenie danych sukces metaplantacji wyniósł ok. 70%. Zgodnie z obowiązującej w Polsce Ustawie o Ochronie Przyrody monitoring storczyków prowadzony będzie jeszcze przez następne dwa lata (sezony wegetacyjne 2012 i 2013), a bieżące i kolejne sprawozdania z przeprowadzonych prac przekazywane będą do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku.

Działania podejmowane w trakcie realizacji inwestycji Port Lotniczy Gdynia-Kosakowo są dobrym przykładem tego, że inwestycje potrzebne dla rozwoju regionu mogą być z powodzeniem prowadzone z poszanowaniem interesów przyrody i przy współudziale przedstawicieli różnych grup: inwestora, ośrodków naukowych i Lasów Państwowych.

Autor: Elżbieta Grochocka