Port Lotniczy Gdynia-Kosakowo

Ilu Polaków posiada motolotnie, szybowce lub balony? Ile i jakie statki powietrzne rejestrowane i ewidencjonowane są w naszym kraju? Na te pytania odpowiada przygotowywany raz do roku przez Urząd Lotnictwa Cywilnego „Rejestr Cywilnych statków powietrznych”. Najnowsza lektura prezentuje stan na początek roku 2010. Przyjrzyjmy się polskim lotniczym zasobom sprzętowym.

„Paszport” statku powietrznego

Do rejestru wpisuje się tylko statki powietrzne, dla których Urząd Lotnictwa Cywilnego wydał świadectwo zdatności do lotu lub uznał takie świadectwo wydane przez właściwy organ władzy lotniczej obcego państwa. Podczas wpisu do rejestru maszynom nadaje się znaki przynależności państwowej i znaki rejestracyjne. Potwierdzeniem wpisania jest wydanie „Świadectwa Rejestracji”. Statek powietrzny otrzymuje znak polskiej przynależności państwowej (litery SP) oraz znak rejestracyjny będący grupą liter lub cyfr. Trzy litery otrzymują - samoloty, śmigłowce, sterowce i balony a cztery cyfry - szybowce i motoszybowce.Prowadzona jest też ewidencja samolotów ultralekkich (o masie do 495 kg) i motolotni, a także innych kategorii sprzętu. Wpis do niej dokonywany jest na podstawie pisemnego zgłoszenia właściciela lub użytkownika. Potwierdzeniem wpisania jest wydanie „Świadectwa Ewidencji”. Ewidencjonowany statek również otrzymuje znaki przynależności państwowej oraz czteroliterowe znaki rejestracyjne.

131 balonów i 1 sterowiec

W 2009 roku do rejestru wpisanych zostało 170 statków powietrznych (106 samolotów, 25 śmigłowców, 30 szybowców,
2 motoszybowce i 7 balonów), a 83 wykreślono (72 samoloty, 5 śmigłowców, 1 motoszybowiec i 5 szybowców).
W stosunku do 2008 r. ilość sprzętu znajdującego się w rejestrze zwiększyła się z 2148 do 2235 szt. (wzrost o 4 %). Zarejestrowano więcej samolotów, śmigłowców, motoszybowców, szybowców, oraz balonów (jest ich obecnie 131). Ilość sterowców od kilku lat nie ulega zmianie i cały czas figuruje w nim… jeden prywatny Cameron AS105.
Do ewidencji, w 2009 roku zostało wpisanych 26 samolotów ultralekkich, 42 motolotnie, trzy wiatrakowce, dwie paralotnie z napędem oraz dwa szybowce ultralekkie.
Omawiany rejestr obejmuje także polskie cywilne statki powietrzne przebywające poza granicami kraju przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, oraz obce maszyny przebywające w RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Według stanu na początek stycznia 2010 r. w Polsce przebywały 93 zagraniczne statki powietrzne, z czego pobyt 41 został zgłoszony przed 2009 r.

Mniej niż przed dwoma laty

Obecna liczba sprzętu jest jednak znacznie niższa od stanu z lat 2007-2008, kiedy to w rejestrze znajdowało się ponad 2300 statków powietrznych. - Wiele z nich odpadło wskutek przemian gospodarczych. Przestały latać, obrastają trawą na lotniskach lub pokrywa je kurz w kącie hangaru. W ostatnich latach postanowiono pozwalniać zarezerwowane dla nich znaki i przydzielać je innym samolotom – tłumaczy Krzysztof Krawcewicz, redaktor naczelny Przeglądu Lotniczego.
W 2009 roku Rejestr Cywilnych Statków Powietrznych podczas podsumowywania stanu sprzętu zastosował nowe kryterium - czas, jaki upłynął od przedstawienia danego sprzętu do oględzin w celu wystawienia świadectwa sprawności technicznej. – To był prawdziwy statystyczny „pogrom” – mówi Krzysztof Krawcewicz. - Oczywiście nie ubyło samolotów na polskim niebie. To było po prostu czyszczenie rejestru – dodaje ekspert.

Co nas czeka?

Krzysztof Krawcewicz prognozuje wzrost stanu rejestrowanego sprzętu w przyszłych latach. – Wynikać on będzie z rozwoju dokonującego się w general aviation w Polsce. Te właśnie samoloty tworzą główną liczbę pozycji w rejestrze – mówi Krawcewicz. Zdaniem eksperta początkowo wzrost nie będzie szybki, ze względu na kontynuację „czyszczenia” rejestru, ale w nieodległej perspektywie czasowej liczba statków powietrznych w Polsce realnie wzrośnie.

Czy wiesz że…

• W 1919 roku Polska na konferencji w Paryżu podpisała międzynarodową Konwencję Urządzającą Żeglugę Powietrzną - pierwszy i podstawowy akt prawny regulujący działalność lotnictwa cywilnego. Polska otrzymała znaki przynależności państwowej "P-P"
• Pierwszym samolotem, na którym wymalowano znaki był samolot Junkers F-13 należący do towarzystwa lotniczego Aerolloyd (1923 rok).
• W momencie wybuchu II wojny światowej w Polsce zarejestrowanych było 1255 statków powietrznych, w tym 26 samolotów PLL LOT i 29 maszyn prywatnych.

Opr. na podstawie: Liwiński J., Rejestr Cywilnych statków powietrznych 2009 r., Ośrodek Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej ULC